Men gan cao, các mức độ, biến chứng và cách phòng ngừa

Men gan bản chất là các enzyme xúc tác thực hiện các phản ứng sinh hóa tại gan, giúp gan đảm nhiệm chức năng chuyển hóa các chất.

1. Men gan tăng cao là bệnh gì?

Men gan tăng cao là tình trạng các enzyme xúc tác trong gan như ALT, AST, GGT, ALP sẽ được giải phóng, hòa tan vào máu tạo nên một nống độ men gan nhất định. Do cơ thể, gan chịu tác động nào đó mà nồng độ men gan vượt giới hạn bình thường, tăng cao, phá hủy các tế bào của gan.

Đây là bệnh lý khá phổ biến hiện nay và có xu hướng ngày càng tăng nhanh. Men gan tăng cao thường là dấu hiệu cảnh báo tình trạng viêm hoặc tổn thương các tế bào gan như: Viêm gan hoặc các bệnh về gan.

Theo đó, khi các tế bào gan bị viêm hoặc bị tổn thương sẽ giải phóng men gan vào máu, với mức độ cao hơn bình thường, làm tăng men gan khi xét nghiệm máu.

Tuy nhiên, nồng độ men gan cao không phải lúc nào cũng thể hiện gan bị tổn thương hoặc mắc bệnh nghiêm trọng nào đó.

Đôi khi, các yếu tố như thay đổi nội tiết tố hoặc phản ứng với thuốc có thể làm tăng nồng độ men gan tạm thời. Mức độ tăng cao gây ra bởi những yếu tố này thường sẽ trở lại bình thường trong khoảng 2 đến 4 tuần mà không cần điều trị.

2. Các mức độ men gan tăng cao

có 4 chỉ số men gan thông dụng đã được chia theo mức độ tuổi tác và giới tính. Theo đó các chỉ số bình thường được xác định như sau:

– ALT (hay GPT)   dưới hoặc bằng  35 UI/l ( với nam giới) và nhỏ hoăn hoặc bằng 25 UI/l (với nữ giới)

– AST (hay GOT) dưới hoặc bằng 35 UI/l ( với nam giới) và nhỏ hoăn hoặc bằng 25 UI/l (với nữ giới)

– GGT từ 5-60 UI/l

– ALP từ 35-115 UI/l

3. Chỉ số men gan tăng là bao nhiêu?

Ngược lại với chỉ số men gan bình thường ở trên sẽ là chỉ số men gan tăng hay còn gọi là men gan cao. Chỉ số men gan cao tăng cao khi tăng gấp 1-2 lần là ở mức độ nhẹ, từ 2-5 lần là mức độ trung bình và tăng cao khi gấp 5-10 lần, cụ thể như sau:

Chỉ số men gan tăng cao nếu không phát hiện và điều trị kịp thời có thể dẫn đến suy gan, xơ gan, viêm gan, thậm chí ung thư gan. Bệnh càng nguy hiểm hơn đối với những người thể trạng yếu, sức đề kháng kém, mắc nhiều bệnh nền về huyết áp, tim mạch, tiểu đường…

4. Một số nguyên nhân chính làm men gan tăng cao

Có nhiều trường hợp sức khỏe làm men gan tăng lên, trong đó bác sĩ đã liệt kê ra một số nguyên nhân thường gặp:

- Viêm gan cấp, mãn tính do virus (chủng A, B, C, D, E), xơ gan, ung thư gan...

- Lạm dụng rượu bia, đồ uống có cồn, thuốc lá;

– Bệnh huyết sắc tố có thể làm tổn thương gan do tích tụ sắt trong gan

– Bệnh Wilson, do tích tụ đồng trong gan

– Bệnh Crohn, viêm ruột, viêm loét đại tràng

– Sử dụng một số loại thuốc như thuốc kháng sinh, giảm đau, thuốc giảm cholesterol…

- Mắc các bệnh lý đường mật như viêm đường mật, viêm túi mật, sỏi mật… sẽ làm tổn thương gan và làm tăng men gan.

- Một số bệnh lý khác: Sốt rét, sốt xuất huyết, ứ sắt, viêm gan tự miễn, đái tháo đường, béo phì,…

Có nhiều trường hợp gan bị tổn thương nhưng chỉ số men gan không tăng. Ví dụ như bệnh nhân có hội chứng urê huyết, chạy thận mắc bệnh viêm gan.

5. Biến chứng của men gan cao

Tình trạng men gan tăng cao trong thời gian dài sẽ gây ra một số các biến chứng nguy hiểm như: xơ gan, viêm gan, thậm chí gây ung thư gan. 

– Tuổi thọ bị ảnh hưởng: Khi men gan tăng, chỉ số AST tăng làm gia tăng 20-30% nguy cơ tử vong, chỉ số ALT tăng làm gia tăng gấp đôi nguy cơ này.

– Dẫn đến các bệnh lý nghiêm trọng hơn như viêm túi mật, viêm gan, viêm thận mãn, nhồi máu cơ tim…

Với những người thường xuyên sử dụng rượu bia, chất kích thích có thể làm cho tế bào gan bị hủy hoại, gây hậu quả nghiêm trọng, thời gian dài có thể biến chứng ung thư.

6. Cách phòng ngừa hiện tượng men gan cao

– Không nên uống rượu bia, các thức uống có cồn

– Ăn uống lành mạnh, khoa học, tăng cường ăn những thực phẩm tốt cho gan:  Bổ sung axit folic bằng cách ăn các loại thực phẩm: gan bò, rau chân vịt, măng tây, bắp cải, xà lách, quả bơ… Duy trì chế độ ăn nhiều rau hơn, ít đạm động vật, tăng thực phẩm giàu kali, vitamin B6 và axit folic. Tránh thực phẩm chế biến sẵn, chiên rán, nhiều đường, chất béo và muối.

– Tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine viêm gan A và viêm gan B.

– Nếu bệnh nhân bị đái tháo đường nên quản lý tốt lượng đường trong máu.

– Thận trọng khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào hoặc các chất bổ sung đang dùng. 

–Giảm cân phòng tránh mắc bệnh gan nhiễm mỡ, xơ gan, cải thiện độ nhạy insulin và giảm viêm.

– Tập thể dục thể thao hàng ngày nhằm nâng cao sức khỏe toàn diện.5

Việc chẩn đoán và điều trị tình trạng men gan cao cần dựa trên nguyên nhân, cơ chế của bệnh để từ đó đưa ra phương hướng điều trị phù hợp. Với từng nguyên nhân cụ thể, người bệnh sẽ cần một biện pháp phù hợp do bác sĩ chỉ định. Người bị tăng men gan nên đi kiểm tra sức khoẻ định kỳ để được bác sĩ theo dõi và đánh giá sự tiến triển của bệnh.  Nếu nguyên nhân do viêm gan virus thì cần điều trị bằng thuốc kháng virus, hạ men gan và bảo vệ gan.

- Nếu nguyên nhân do uống nhiều rượu bia thì cần ngưng ngay việc sử dụng các chất có cồn, không hút thuốc lá.

- Nếu men gan tăng cao xảy ra ở những người có tình trạng thừa cân béo phì thì nên kiêng cữ các thức ăn nhiều dầu mỡ, chiên xào, nên dùng chế độ ăn bổ dưỡng nhiều chất đạm.

- Tránh làm việc quá sức, tăng cường tập luyện thể dục, cân bằng giữa thời gian làm việc và thời gian nghỉ ngơi.

BTAGAN – Giải pháp hỗ trợ hạ men gan,100% từ dược liệu thiên nhiên

Btagan là sản phẩm thảo dược dành cho những người bị bệnh gan (men gan cao, xơ gan, viêm gan, gan nhiễm mỡ). Với thành phần 100% từ thảo dược thiên nhiên. Btagan có công dụng: hỗ trợ bảo vệ và phục hồi tế bào gan, hỗ trợ tăng cường chức năng gan, giải độc gan trong các trường hợp tổn thương gan do viêm gan virus, gan nhiễm mỡ, tổn thương gan do rượu bia, thuốc, nhiễm hóa chất, hỗ trợ giảm nguy cơ xơ gan, hạ men gan.

Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.